Tamamlayıcı Besinlerin İşlevsel Besinlerle Zenginleştirilmesi
Bebek besinlerinin içerebileceği işlevsel besinler; LCPUFA, prebiyotik ve probiyotikler, nükleotidler, protein fraksiyonları, aminoasitler, poliaminler, rekombinant proteinler, hormonlar ve büyüme etmenleri olarak belirtilmektedir.
Probiyotik, prebiyotik eklenmiş bebek tahıllarının atopik egzemayı önleyebileceği, prebiyotik oligosakkaritlerin bebek tahıllarına eklenmesinin dışkıyı yumuşatacağı önerilmektedir.
Moore ve ark. 4-12 aylık 56 bebeğe süt proteini takviyesi ile FOS ile zenginleştirilmiş pirinç bazlı tahıl veya aynı miktarda maltodekstrin içeren tahıl vermişler, sonuçta FOS içeren tahılları tüketenlerde kaka sayısının arttığını göstermişlerdir (1.99±0.62’ye 1.58±0.66).
Pro ve prebiyotik içeren bebek tahıllarının akut gastroenterit tedavisinde etkinliği 6-12 aylık akut gastroenteritli çocuklarda değerlendirilmiş, her iki grup önce önerilen şekilde ORS almışlar, sonra bir grup laktozsuz soya bazlı pirinç tahılı veya aynı tahılın prebiyotik, probiyotik, Zn ile zenginleştirilmiş(bifidobacterium lactis, lactobacillus acidophilus, FOS (0.3 g), Zn (10 mg)) yapısını tüketmişlerdir. Zenginleştirilmiş ürün tüketen grupta diyare süresinin 15 saat daha kısaldığı gösterilmiştir.
Duggan ve ark. tarafından yapılan çalışmada 282 anne sütü alan 6-12 aylık bebekte pirinç veya yulaflı, FOS ile zenginleştirilmiş ve zenginleştirilmemiş (FOS 0.55/15 gram servis) tahılların 6 ay boyunca tüketimi değerlendirilmiş, FOS ilavesinin diyare prevelansı ile ilişkili olmadığı bulunmuştur.
Bebek tahıllarına LCPUFA ve nükleotid ilavesini değerlendiren çalışmalar henüz yoktur.
Ancak tamamlayıcı beslenme döneminde formulaya LCPUFA ilavesini değerlendiren bir çalışmada, 6. haftadan sonra anne sütü almayan 4-6 aylık infantlarda LCPUFA içeren formula tüketenler, içermeyen formula tüketenlerle karşılaştırılmış, LCPUFA içeren formula tüketenlerin 1 yaşta görme keskinliğinin daha iyi olduğu belirlenmiştir.
Uzm. Dr. Ogün KURNE
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Tablo 4: Infant tahıllarına ilave edilen işlevsel bileşenleri değerlendiren randomize, kontrollü çalışmalar:
| Çalışma | Yıl | Bileşenler | Sonuç |
| Moore ve ark. | 2003 | FOS | Yumuşak ve sık dışkı |
| Duggan ve ark. | 2003 | FOS | Diyare engellenememiÅŸ |
| Shamir ve ark. | 2005 | S.thermophilus, B.lactisL.asidophilus, FOS, Zn | Akut gastroenterit süresinde kısalma |
| Moro ve ark. | 2006 | GOS, FOS | Atopik egzemanın önlenmesi |
| Zavaleta ve ark. | 2006 | MFGM | Diyarenin önlenmesi |
| West ve ark. | 2006 | LF19 | Atopik egzemanın önl., diyare engellenememiş |
Bebek tahıllarına, formulalarına, her zaman, aynı miktarda işlevsel bileşen eklenmesi gibi bir genelleme yapılamayacağı, bebeğin anne sütü alma, formula tüketimi durumunun bu durumu etkileyeceği belirtilerek, pro ve prebiyotiklerin etkilerinin de genellenemeyeceği, farklı bakteri türlerinin, farklı miktarlarda, farklı kombinasyonlarda farklı klinik etkilere sahip olabileceği vurgulanmaktadır.
