Diyabet Nedir, Tarihçesi ve Oluşum Mekanizması

Diyabet, kandaki glukoz ( şeker) düzeyini dengeleyen insülin hormonunun, eksikliği ve/veya yeterince salgılanmasına rağmen, vücutta kullanılamaması sonucu oluşan metabolizma bozukluğudur.

Tarihçesi:

Diyabet ile ilgili en eski kayıtlar MÖ 1550’li yıllarda Mısır’da yazılmış bir papirüste bulunmuştur. Papirüste, diyabetin belirtilerine benzer, çok idrara çıkma ile seyreden bir durumdan bahsedilmiştir. Hindular da böcek, sinek ve karıncaların bazı insanların idrarının yapıldığı yere toplandığını kaydetmiştir.

Günümüzde tıp kaynaklarında kullanılan, ‘Diabetes’ ve ‘Mellitus’ kelimeleri Yunanca akıp gitmek anlamına gelen dia-betes ve bal kadar tatlı anlamına gelen mellitus kelimelerinden türetilmiştir. Diabetes kelimesi ilk kez Anadolu topraklarında, Kapadokya’da MS 2. Yüzyılda Arateus tarafından kullanılmıştır. Arateus diyabeti idrar miktarında artma, aşırı susama ve kilo kaybının olduğu bir durum olarak tanımlamıştır.

Diyabetin Oluşum Mekanizması:

Vücuttaki tüm organlar görevlerini yapabilmek için enerjiye ihtiyaç duyar. Enerjinin büyük bir bölümü yediğimiz besinlerdeki şekerden ve karaciğerde depolanan şekerden (glukozdan) elde edilir. Kandaki şekerin enerjiye dönüşmesi için hücre içine girmesi ve hücre tarafından kullanılabilmesi gerekir. Bunun için pankreastan salgılanan ‘insülin’ hormonuna gereksinim vardır. Pankreas, karın içine midenin arkasına yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol oynar. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelir.

İnsülin, pankreasın beta hücreleri tarafından salgılanır ve vücutta enerji dengesini kontrol eden en önemli hormondur. Görevi kanın içindeki şekerin hücre içine girmesini sağlamaktır. Bu sayede kanda şeker birikimi olmadan hücrelerin bu şekeri kullanmasını sağlar ve şeker dengesi korunur.

İnsülin adeta hücrenin kapısını şekere açan bir anahtar görevi görür ve şekeri hücre içine taşıyarak, enerjiye dönüşmesini sağlar. Pankreas yeterli insülin üretemediğinde insülin anahtar görevini yapamaz ve şeker hücre içine girerek, enerjiye dönüşemez. Bu durumda, şeker kanda birikerek yükselmeye başlar ve DİYABET gelişir.

Hatice BİLGİLİ

Diyabetle Yaşam ve Sağlık Koçu

pusulagelisim.com