Gribe Karşı Savaşa Hazır Mısınız?

Sağlık Bakanlığı alarmda. Grip Bilimsel Danışma Kurulu toplandı, bulunan sonuçlar zaten hepimizin malumu: Kendisi henüz yakalanmamış olsa bile yakınları, arkadaşları, komşuları arasında gripten mustarip olmayan yok.

Ä°ncelenen 2.905 vakadan 1.261’inde virüs tesbit edildi, bunlardan da 463’ü domuz gribi. Ev, iÅŸyeri, okul, vapur, otobüs… Memleketin her köşesi bifiil iÅŸgal edilmiÅŸ durumda; bu küçük düşmanlar, günün her saati, her dakikası etrafımızda. En çok da hamileler, 65 yaÅŸ üzeri ve 2 yaÅŸ altı bireyler, böbrek yetmezliÄŸi, kalp-damar, astım, ÅŸeker hastalığı olanlar tehdit altında.

NASIL AYIRT EDECEKSÄ°NÄ°Z?
DR. MEHMET ÖZ “SOÄžUK ALGINLIÄžI BAÅžKAAA…”

– Kim yapıyor? SoÄŸuk algınlığına neden olanlar rayno virüsler. Rayno, Latince’de burun demek. Bu virüsler burun içinde reseptör olarak bilinen dokulara yapışıp kalmayı seviyor.
– Başıma ne gelecek? Hapşırma, burun tıkanması, boÄŸaz aÄŸrısı, sinüzit, kulakta tıkanma
– Ne kadar sürer? Birkaç gün can sıkar ama üç-beÅŸ gün sonra tamamen kurtuluyoruz.
– En kötü ihtimal ne? BronÅŸit
– E n’apıcam? Ilık su ve tuzla yapılan gargara iyi gelir. İçinde ilaç olmayan boÄŸaz pastilleri de iyi fikir.

* Grip baÅŸka!
– Kim yapıyor? Gribe neden olan virüsler bunlardan farklı. Her iki virüsü yan yana koyarsak farkı görebiliriz. Ortomikso denilen bir familyadan geliyorlar ve uçlarında dokunaçları var.
– Başıma ne gelecek? SoÄŸuk algınlığı belirtilerine ek olarak ateÅŸ, vücut ve göğüs aÄŸrısı
– Ne kadar sürer? En az beÅŸ-altı gün sürüyor, 14 güne kadar devam edebiliyor.
– En kötü ihtimal ne? Zatürre, bazen ölümcül.
– E n’apıcam? Belirtilerin baÅŸlamasından iki gün sonra antiviral ilaçlar kullanmak gerekebilir.

Doktor başka ne yapalım?

* Yıllık grip aşınızı olun. Aşınızı eczanenizde, doktorunuzun muayenehanesinde veya herhangi bir sağlık kuruluşunda yaptırın.

* Bolca C vitamini almaya çalışın: Tatlı kırmızı ve yeşilbiber, kıvırcık lahana ve kivi tüketin mesela.

* Telefonları, klavyeleri ortak kullanmaktan kaçının ve çocuklarınızın oyuncak alışverişinde bulunmamasına dikkat edin.

* Öksürdüğünüzde veya hapşırdığınızda kullandıktan sonra hemen çöpe atacağınız bir mendille veya dirseğinizin iç kıvrım yeriyle ağzınızı kapatın.

* Burnunuzun kenarına vazelin sürerek koruma sağlayın. Bu, burnunuzun kenarları kuruduğunda, özellikle de uçak yolculuklarında işe yarar.

Cephaneliğiniz için birkaç gizli silah

– Burun tıkanıklığı için tuzlu burun spreyi

– BoÄŸaz aÄŸrısı için meyankökü çayı

– Öksürük için adaçayı

AÅžILAR KORUCUYU AMA YUMURTA ALERJÄ°SÄ° OLANLAR YAPTIRMASIN

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ ENFESKSİYON UZMANI PROF. DR. MERAL SÖNMEZOĞLU

Hocam biz bu domuz gribini 2009’dan hatırlıyoruz. Tekrar geri mi geldi?

– Domuz gribi ya da tıp dilindeki adıyla H1N1 gribi, Influenza A tipi virüsün neden olduÄŸu bir hastalık. Normalde insanlara geçmez ama 2009’da mutasyona uÄŸradı ve insana geçiÅŸ özelliÄŸi kazanıp salgına yol açtı. Aşısı üretildikten sonra yayılma hızı azaldı ama henüz gribi geçirmemiÅŸ ya da aşılanmamış hassas kiÅŸiler arasında halen salgına yol açabiliyor. Åžu anda yayılan grip türlerinin yüzde 62.4’ü H1N1.

Nasıl anlayacağız bu yüzde 62.4’ün içinde olduğumuzu?

– AteÅŸ ve titreme, boÄŸaz aÄŸrısı, ÅŸiddetli baÅŸ ve kas aÄŸrıları, kuru öksürük, genel rahaksızlık ve halsizlik… Çocuklarda bunlara bir de bulantı ve kusma ekleniyor.

Peki bu 62.4’ten ne kadar uzak durursak kendimizi koruruz?

– Biraz zor çünkü daha semptomlar görülmeye baÅŸlamadan bir gün önce ve hastalık görüldükten yedi gün ve bazen daha uzun zaman sonra bulaÅŸabiliyor.

Aşı konusunda ‘yaptırın-yaptırmayın’ tartışmaları olmuştu. Hakikaten işe yarıyor mu?

– Evet, yapılan aşı koruyucudur. 2015’ten beri dörtlü grip aşısı (iki influenza A, iki influenza B) yapılılıyor.

Önce kimler aşı olsun?

– Huzurevinde kalanlar ve 65 yaÅŸ üzeri yaÅŸlılar; 6 ay-2 yaÅŸ arasındaki çocuklar; kalp-damar, böbrek, akciÄŸer hastalığı olanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış kiÅŸiler ve tabii saÄŸlık çalışanları.

Kim yaptırmasın?

– Yumurta alerjisi olanlar.

1-4 GÜN: H1N1’in kuluçka süresi

2 SAAT: Virüslerin vücut yüzeyimiz dahil, herhangi bir yüzeyde canlı kalma süresi

Biri hapşırdığında neler oluyor?

– Çıkan partiküller saatte 150 kilometre hızla etrafa yayılıyor.

– Hapşırık kaynağından 5 metre uzakta olsak bile bize ulaÅŸabiliyor. 

– Ağız ya da burnumuzdan içeri girip ses tellerimize ilerliyorlar.

– Hedef, ses tellerimizin üzerinde yer alan küçük tüylerin arası.

– Burası kendilerine bir mikrop-kondu inÅŸa etmek için ideal yerler. 

– Dokuya bir kere yerleÅŸtikten sonra da hızla çoÄŸalmaya baÅŸlıyorlar. 

NE OLURSA ACÄ°L YARDIM GEREKLÄ° DEMEK?

Çocuklarda

– AteÅŸle beraber döküntülerin olması

– Hızlı ve zor nefes alma

– Mavimsi cilt rengi

YetiÅŸkinlerde

– Göğüste ve karın içinde basınç

– Ani baÅŸ dönmesi ve konfüzyon

– Kusma

VİRÜSSAVAR KIŞ ÇORBASI 

DİYETİSYEN NAZLI ŞİŞİK

Kış aylarında bağışıklık sistemini güçlendirmek için antioksidan bakımından zengin beslenmeye özen göstermek gerek. Antioksidan olarak ilk akla gelen besin öğeleri A, C ve E vitaminleri, selenyum ve çinko. A vitamini havuç, ıspanak, yumurta ve tatlı patateste gani. C vitamini için kivi, portakal ve brokoli var. E vitaminiyse kuruyemişlerde, zeytinyağı ve ıspanakta. Hindi, sarımsak ve mantar yersek selenyum, deniz ürünleri ve kurubaklagillerden de çinko kazanıyoruz.
* Evde bulundurun:
2 su bardağı ıspanak
1 soÄŸan
3-4 diş sarımsak
1 adet havuç
1 tatlı patates
1 yemek kaşığı rendelenmiş taze zencefil
1 adet limon
1 çay kaşığı top karabiber
* 45 dakikada hazır olsun: Sebzeleri yaklaşık 40 dakika kadar haşlıyoruz. Üstüne zencefil ve sarımsağı ekleyip 5 dakika daha devam ediyoruz. Tencereyi ateşten alıp çorbayı blender’dan geçiriyoruz. Limonu da eklediğimizde atom bombamız hazır.

Yardımcı kuvvetler: Yoga ve nefes

YOGA VE PİLATES EĞİTMENİ GÜLÇİN AKHAN

Herkesin uygulayabileceği basit egzersizler ve nefes teknikleriyle metabolizmamızı canlandırmak, kasları ve iç organları çalıştırarak kan dolaşımını artırmak, organlara masaj yaparak toksinlerin atılmasını sağlamak mümkün!

* Vacrasana pranayama: Dizüstü oturun. Kollarınızı kaldırıp ellerinizi kafanızın arkasında kenetleyin. Nefes verirken belden sağ tarafa doğru eğilin. Ama kollarınız ve gövdenizi öne eğilmesin. Nefes alırken dikey pozisyona geri dönün. 10 kere derin nefes alıp verin sonra anynı egzersizi sol taraf için yapın.

Ne faydası var? Akciğerler genişleyip temizleniyor, solunum rahatlıyor, kan dolaşımı hızlanıyor.

* Şuddhi pranayama: Vacrasana duruşunda diz üstü oturun. Nefes vererek akciğerleri tamamen boşaltın. Yavaş yavaş derin nefes alıp verin. Sol elin parmaklarıyla sol burun kanadını kapatın. Karın kaslarını içe çekerek güçlü bir biçimde sağ burun deliğinden nefes verin. Kolunuzu indirin ve her iki burun deliğinden derin nefes alın. Sonra aynı şeyi sağ tarafa yapın.

Bu çalışmayı 5-15 tur yapıp dinlenin.

Ne faydası var? Sinüsler temizleniyor, tıkanıklıklar açılınca daha fazla oksijenle organizma canlanıyor.

3 yanlış 3 doğruyu götürmesin!

YANLIŞ: Grip aşısından grip kapabilirim
DOĞRU: Aşıda kullanılan virüsler inaktiftir. Enfeksiyona neden olmazlar.

YANLIŞ: Aşı yaptırmak için biraz beklersem, sezon sonuna kadar korunmuş olurum.
DOĞRU: Aşı yaptırmaya müsait olur olmaz yaptırmalıyız çünkü vücudun bundan yararlanması iki haftayı bulabiliyor.

YANLIŞ: Önce grip olmak sonra aşı olmak daha iyidir.
DOĞRU: Aşı olmak hastalık riskini de azaltacağı için önceden yaptırmak daha iyi.

(Kaynak: hurriyet.com.tr)