Tamamlayıcı Beslenme, Gluten ve Besin Allerjileri

Tamamlayıcı Beslenme, Gluten ve Besin Allerjileri

Tahılların ınfantın diyetine girişi ile buğday alerjisi riskinin 1612 çocukta doğumdan 4.7 yaşa kadar değerlendirildiği çalışmada, çocukların % 1’inde buğday alerjisi geliştiği, sürpriz olarak 6. aydan sonra tahıl tüketmeye başlayanlarda, 6. aydan önce başlayanlara göre buğday alerjisi riskinin yüksek olduğu bulunmuştur .

DAISY (Diabetes Autoimmunity Study in the Young) çalışmasında, IDDM riski olan çocuklar doğumdan 4.7 yaşa kadar izlenmiş, tahıl (pirinç, buğday, yulaf, arpa) tüketimine ≤3 ayda ve >7 ayda başlayanlarda belirgin olarak yüksek islet hücre otoimmunite görüntüsü belirlemişlerdir (4-6 ayda başlayanlara göre). Ayrıca bu çalışmada eğer bebek anne sütü almaya devam ederken tahıllara başlanırsa bu riskin azaldığı da gösterilmiştir .

İsveç’te 1 yaşında toplam 467 çocuğun değerlendirildiği çalışmada, ailelerin % 45’inin 6. aya kadar gluten içeren besinleri vermekten kaçındığı, ailelerinde alerji hikayesi olanların 1 yaştan önce % 33’ünün balık, % 23’ünün yumurta tükettirmedikleri belirlenmiştir. Annelerin yaklaşık % 50’sinin, böyle bir öneri olmadığı halde gebelikleri boyunca kuruyemiş tüketmemeye çalıştıkları gösterilmiş, kuruyemiş tüketiminin engellenmesi ile ailedeki alerji hikayesi arasında bir ilişki saptanmamıştır. Sonuçlar, glutene başlama zamanı ile öneriler arasında bir uyumun olmadığını göstermiş, beslenme durumunun izleminin gerekliliğine dikkat çekilmiş, bilgilerin nasıl aileler arasında yayıldığının değerlendirilmesi önerilmiştir. Önerilerin hedef gruba yönelik olarak verilmesi ve bunun karşı tarafında anlaması gerektiği noktaları vurgulanmıştır, aksi takdirde koruyucu önerilerin gerekliliğini kaybedeceğine dikkat çekilmiştir .

ABD’de ailesinde alerji hikayesi olan infantlarda 1 yaştan önce yumurta, kuruyemiş, fındık, balık, ayrıca botulism riskini önlemek için genellikle 1 yıldan önce de bal tüketimi önerilmemektedir (14). Ayrıca yapılan uzun dönemli çalışmalarda da yumurta, balık, kuruyemiş ve deniz ürünlerinin 4. aydan önce tamamlayıcı besin olarak tüketilmesinin atopik dermatit gelişim riskini artırdığı gösterilmiştir .

Besin alerjisi olan çocuklarda enerji yetersizliği saptanmakta, bunun nedeni olarak; azalan iştah veya ishal gibi rahatsızlıklar nedeni ile azalan besin öğesi kullanımı, enfeksiyon nedeni ile artan enerji gereksinimi gösterilmektedir .

Anne sütü alındığı sürede glutenin diyette yer almaya başlamasının çölyak riskini azalttığı belirtilmektedir. En az 6 ay anne sütü, 4-6 ayda anne sütü almaya devam ederken küçük miktarlarda glutene başlanması, glutene başlandıktan sonra 2-3 ay daha anne sütü verilmeye devam edilmesi önerilmektedir .

ESPGHAN son önerilerinde de, <4 ay’dan önce ve ≥7 ay’dan sonra glutene başlanmasının engellenmesini ve anne sütü almaya devam edilirken küçük miktarlarla başlanmasını belirtmiştir. Ayrıca balık, yumurta gibi alerjen besinlerin tüketiminin, ailede alerji öyküsü olan veya olmayan bireylerde, engellenmesi veya azaltılmasına dair bilimsel bulgu olmadığına dikkat çekmiş, her bir tamamlayıcı besine ayrı ayrı zamanlarda tek başına başlanılarak herhangi bir reaksiyon gelişim durumunun gözlenmesini önermiştir .

Uzm Dr Ogün KURNE

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Yrd Doç Dr Tuğba KÜÇÜKKASAP

Çocuk Diyetisyeni