Yetişkinler ve Çocuklarda Büyük Tehlike: Obezite

Beden Sağlığı, Sağlık
02 Aralık 2015

Beslenme; anne karnında başlar ve yaşamın sonlandığı ana kadar devam eder. İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı, kaliteli ve üretken bir yaşam sürebilmesi için, gerekli olan besin öğelerini de yeterli ve dengeli miktarda alıp, vücutta kullanabilmesi gerekir. Dolayısıyla beslenme yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır.

Günlük yaşamda bireylerin yaşa, cinsiyete, yaptığı işe, genetik ve fizyolojik özelliklerine ve hastalık durumuna göre değişen günlük enerjiye ihtiyacı vardır. Sağlıklı bir yaşam sürdürmek için, alınan enerji ile harcanan enerjinin dengede tutulması gerekir. Bu denge bozulduğunda önemli sağlık sorunlarını beraberinde getirir. Bunlardan biriside obezite (şişmanlık) dır.

Obezite (şişmanlık); besinlerle alınan enerjinin (kalori) harcanan enerjiden fazla olması ve fazla enerjinin vücutta yağ olarak depolanması sonucu ortaya çıkan, yaşam kalitesini ve süresini olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından da obezite, sağlığı bozacak ölçüde vücutta aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmıştır.

Obezite, hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde her geçen gün artış göstermektedir. Bu durumun en büyük nedenleri; teknolojinin ilerlemesiyle ortaya çıkan yenilikler insanlığın hizmetine sunulmakta ve bunun sağladığı imkânlar sayesinde insanlar daha az hareket etmektedirler. Bununla birlikte beslenme tarzındaki değişiklikler ve fiziksel hareket azlığı gibi bir takım olumsuz koşullar bir araya geldiğinde tüm dünyada obezite (şişmanlık) görülme sıklığı artmaktadır.

Obezite (şişmanlık) ; vücudun birçok sistemleri ve psikososyal durum üzerinde yarattığı olumsuz etkilerden dolayı pek çok sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir. Bu sağlık sorunları/risk faktörlerini kısaca özetlersek;

İnsülin direnci

Tip 2 Diyabet

Hipertansiyon

Kalp-damar hastalıkları

Metabolik sendrom

Safra kesesi hastalıkları

Uyku apnesi

Karaciğer yağlanması

Solunum zorluğu

Gebelik komplikasyonları

Menstruasyon düzensizlikleri

Aşırı kıllanma

Ameliyat risklerinin artması

Ruhsal sorunlar

Toplumsal uyumsuzluklar

Özellikle sık aralıklarla ağırlık kaybetme ve kazanma sonucunda deri altı yağ dokusunun fazla olması nedeniyle deri enfeksiyonları, kasıklarda ve ayaklarda mantar enfeksiyonları

Kas-iskelet sistemi problemleri gibi birçok hastalıkları beraberinde getirebilmektedir.

Dünyada her yıl 2,8 milyon insan, fazla kilolu ve obezite (şişmanlık) nedeniyle hayatını kaybederken, hareketsizlik yüzünden her yıl 3,2 milyon insan hayatını kaybetmektedir. Fazla kiloluk ve obezite bulaşıcı olmayan hastalık oranlarının artmasına, yaşam süresinin kısalmasına katkıda bulunmakta, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu olumsuz durumlar, en değerli varlıklarımız olan çocuklarımızın da sağlığını tehdit etmektedir.

Yapılan çalışmalar incelendiğinde ülkemizde fazla kilolu olma ve obezite sıklığının giderek arttığı, çocukluk çağı obezitesinin %6,5, fazla kilolu oranının %14,3’e ulaştığı görülmektedir.

Bu nedenlerden dolayı ve geleceğimiz olan çocuklarımızın sağlıklı bir toplum oluşturabilmeleri için şimdiden ciddi önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu önlemlerin alınmasında en büyük görev biz anne ve babalara düşmektedir. Çünkü İlk yaştan itibaren çocuk aile içinde değişmeye başlar ve zamanla bir birey haline gelir. Bu gelişme ve değişme döneminde çocuğun ve ergenin yeme alışkanlıkları da doğrudan veya dolaylı olarak ailenin, özellikle anne ve babanın beslenme alışkanlıklarından etkilenir.

Anne ve babanın yemek yedirme ısrarı, ödül olarak seçilen enerji içeriği yüksek besinler, sık öğünler, hazır besinler, abur cubur denilen bisküvi, kraker, simit, gazlı içecekler ve çikolata gibi besinler, hareket azlığı obeziteye (şişmanlığa) hazırlayan durumlar olarak dikkate alınmalıdır.

Obezite (şişmanlık), bireyin büyüme ve gelişme hızına uygun olarak yeterli ve dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite programı ve davranış tedavisi ile önlenebilen veya tedavi edilebilen bir durum olduğu unutulmamalıdır.

Biz anne-baba olarak sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlıklarımızla, fiziksel aktivite ve kaliteli yaşam anlayışımızla onlara iyi bir örnek olabiliriz. Yapmanız gereken sadece bunu istemek ve uygulamaya başlamak.

Her gün yeni bir başlangıç olabilir; bu tamamen size bağlı ve yapabilirsiniz…

Bir sonraki yazımın konusu obeziteden ( şişmanlıktan) korunmanın yolları olacaktır.

Sağlıklı ve kaliteli bir yaşam dileğiyle…